Zygmunt Gloger 1902 Piece pokojowe

1401_401x600


Zygmunt Gloger     1902       Piece Pokojowe

Piece Pokojowe. W południowej Europie nie były znane nigdy piece,ale tylko kominki do ogrzewania mieszkań. U Słowian jednak ,  Niemców  i w Szwajcarii  piece kaflowe upowszechniły się w mieszkaniach ludzi możnych jeszcze podczas wieków średnich .Germańskie muzeum w Norymberdze posiada piękny zbiór kafli polewanych  średniowiecznych które służyły  do wykładania ścian i podłóg oraz bogatą kolekcję pieców kaflowych od XV do XVIII wieku. Potrzeby kulturalne polski sąsiadującej z Niemcami były tak równoczesne że co na drodze postępu pojawiło się nad Elbą niebawem ukazywało się nad Wartą i Wisłą. W Gdańsku był w Artushof piec kaflowy z XVI wieku największy jakie tego rodzaju istniały, bo miał przeszło 10 metrów wysokości,zbudowany z kafli stosunkowo jednak nie tak wielkich bo 1./6 metra długich i szerokich. Na wystawie starożytności  r. 1856 w Warszawie znajdował się kafel z orłem książąt mazowieckich ,piękną zieloną polewą pokryty znaleziony w ruinach zamku książąt mazowieckich w Czersku. Kafel ten ( znajdujący się obecnie w zbiorach jeżewskich ) podajemy na rysunku .  O piecach polewanych wspomina inwentarz zamku radomskiego z czasów jagiellońskich. W księdze wydatków  Zygmunta Augusta na budowę zamku niepołomickiego ( r. 1568 ) piece z kafli  polewanych zwane są ” skliane piece”.Kronika miasta Lwowa wspomina że istniał tam w pałacu biskupim w rynku pokój ,którego ściany wyłożone były kaflami barw rozmaitych  a zwłaszcza złocistymi.Kafle te były niezawodnie wyrobem krajowym bo np  z kontraktu wydzierżawienia wsi Łaszewo z r 1605 widzimy,że we dworze łaszewskim znajdował się piec kaflowy polewany  ” roboty  lwowskiej ” . Musiała zatem istnieć już  w XVI wieku fabryka kafli gdzieś pod Lwowem. Gdańsk słynął w XVII wieku z wyrobu kafli które na statkach przewożących zboże spławiano póżniej  w górę Wisły  i jej dopływów jak : San, Bug, i Narew. Z kafli gdańskich umyślnie wyrobionych dla Rzewuskich jest piec ogromny w Podhorcach biały z błękitnymi ich herbami  ” Krzywda ” Muzeum przemysłowe miejskie we  Lwowie posiada z fabryki gdańskiej dwa piece z których jeden nader cennym jest okazem, nie składa się bowiem z kafli jednostajnych ale pomalowanych przed wypaleniem w ten sposób że całość pieca tworzy jeden ogólny i artystyczny ornament.W pałacu biskupim w Krakowie przed wielkim pożarem znajdowały się wspaniałe piece majolikowe z cyframi i herbami : Ostoja, biskupa Szyszkowskiego ( zmarłego roku 1630 ) i Nałęcz Piotra Gębickiego ( zmarłego r. 1657 ) Jeden z ogromnych kafli Gębickiego ze zbiorów jeżewskich znajduje się w muzeum Czapskich w Krakowie.  Budowniczy  Odrzywolski podał w V -ym tomie historyi sztuki rysunek i opis pieca ciekawego polewanego z r. 1647 w Głębowicach.” Na cokole wznosi się cylindryczny korpus pieca we dwóch kondygnacjach o małym uskoku.Rysunek ornamentu lekko wypukłego pokrywającego kafle biały tło granatowo-niebieskie.Pod  fryzem podpasującym bogato zdobiony gzyms główny rytmicznie rozstawione są większe kafle z tarczą mieszczącą herb Stary Koń i rozrzucone na tychże kaflach litery J.P.Z.P.Z.O.Z.P ( mające oznaczać Jan Pisarzowski z  Pisarzowa,Ziemi Oświęcimskiej i Zatorskiej Pisarz ) oraz rok 1647.W ornamencie ujmującym herb widnieje jeszcze kolor żółty ,brunatny i zielony . Od góry zakańcza piec kopułkowaty daszek wsparty na cylindrycznym korpusie obstawionym ośmioma słupkami kształtu kręgli.Daszek i kręgle pokryte łuską rysowaną koloru tła kafli tj,niebiesko-granatowego. Michał Baliński wspomina posadzka w zamku Sobieskiego w Jaworowie. Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Poznaniu posiada w swoich zbiorach niewielki piec z kafli kolorowych , niegdyś własność króla Stanisława Leszczyńskiego. W dalszym ciągu podajemy tu rys. dwóch pieców z doby saskiej. Rys pierwszy z r 1725 zdjęty z natury, otrzymaliśmy od p. Bisior, rysunek zaś drugi  pieca z 1734 roku zrobiliśmy sami .znalazłwszy piec około 1870 r we Włocławku w starym dworku przerobionym na dom zajezdny.

 

1401_401x600

 

 








 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




2 thoughts on “Zygmunt Gloger 1902 Piece pokojowe

  1. I must get across my gratitude for your kind-heartedness for those people who require help with this concern. Your special commitment to getting the message up and down had become certainly powerful and have surely enabled most people like me to attain their dreams. Your own interesting hints and tips denotes much to me and even further to my fellow workers. Thanks a ton; from each one of us.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>