O PIECU I KUCHNI W DOMU OSZCZĘDNYM LWÓW 1917 część I

Albinowska++_405x600

O piecu i kuchni w domu oszczędnym Lwów 1907  napisała Juliuszowa Albinowska  część  I

Żródło : Biblioteka Cyfrowa POLONA

O  OPALE

Klimatyczne stosunki zmuszają nas do ogrzewania naszego mieszkania przez przeciąg 6-7 miesięcy,w kuchniach zaś naszych palić musimy przez cały rok.Ponieważ od należytego opału w mieszkaniu zależy  nie tylko wielki wydatek ekonomiczny,ale i utrzymanie zdrowia naszego ,przeto sprawa opału jest nadzwyczaj  wielkiej wagi.Rodzaj używanego opału zależy od konstrukcji pieców  jak tez od materiału palnego,jakiego w danej okolicy dostać można . Wartość opału zależy od wartości palnych składników.Jako palne składniki  w każdym materiale  opałowym uważa się  węglik i wodór; im więcej tych składników tem większą jest wartość opałowa.Przy paleniu łączy się węglik i wodór z tlenem powietrza ,węglik spala się przy tem na kwas węglowy ,drugi zaś zamienia się w wodę ( parę ). Przy paleniu tem wywiązuje się ciepło i im więcej jest węglika i wodoru tem większa wywiązuje się ilość ciepła czyli kaloryi. (Przez kaloryę rozumiemy ilość ciepła potrzebną do ogrzania 1 kg wody 0+1 stopień ) . Niekorzystnie wpływają na ilość wartości cieplikowej ( kaloryi ) znajdujące się w materiale a nie spalające składniki jak tlen,azot jakoteż  i mineralne części ,znane jako popiół , żużle i t p . Ilość kaloryi każdego materiału palnego możemy osądzić znając jego skład chemiczny.Chcąc dokładnie poznać ile kaloryi ma dany opał należy pewną ilość tego opału zważyć i spalić,a potem za pomocą aparatu dokładnie zmierzyć ile kaloryi wywiązało się po spaleniu  tzn ile litrów wody można było nim ogrzewać na + 1 stopień ciepła . Wartość opału więc należy obliczać  nie podług ceny  jego ale wedle wartości kaloryi. Badać zaś należy  czy uzyskana ilość kaloryi odpowiada oznaczonej cenie opału. Badanie takie materyalów przeprowadza się w laboratoriach.

DREWNO

Między wszystkimi materyałami palnymi drzewo jest najdawniej i najwięcej znane.W obecnych czasach palenie drewnem  wychodzi z użycia,i to tak z powodu wygórowanej jego teraz ceny ,jako też i wzrastającego zapotrzebowania  go do celów przemysłowych i gospodarskich. Drzewo składa się przeważnie z włókien drzewiastych tj materyału komórkowego stanowiącego ściany komórek i naczyń ich, które żyjąc zawierają sok roślinny. Największa   część soku roślinnego składa  się z wody ta nie tylko nie zawiera żadnych kaloryi ale przeciwnie przy spaleniu spotrzebowuje bardzo wiele ciepła dla wyparowania.Z powodu tego traci drzewo nie wyschnięte wiele na swej wartości w kaloryach.Stosownie do pory roku drzewo zawiera mniej lub więcej soku roślinnego  tzn  wody. Zawartość wody w drzewie jest na wiosną o połowę większa aniżeli w zimie.Stosownie też do gatunku drzewa jest też różna zawartość wilgoci w niem zaraz po ścięciu i tak grab zawiera 18,6 % wilgoci ; brzoza 30,8 % ;  dąb 34,7 % ; sosna 37,1 %; świerk 39,9 % ;  buk pospolity 39,7 % ;  olszyna 41,6 % ; wiąz 44,5 % ;  jodła 45,2 % .    Dobre drzewo opałowe powinno być więc w zimie ścięte i dłuższy czas leżeć dla wyschnięcia. Mimo dłuższego leżenia na składzie pozostanie w drzewie jeszcze 12-20 % wody. Drzewo opałowe sprzedaje się na metry kubiczne,tj do miary na metr szerokości i metr wysokością wkłada się polana na metr długości .Tu naturalnie pokazuję się straty ,jeżeli ułożone drzewo nie jest całkiem suche . Formalnie  znika ono z czasem w oczach. W ten sposób powstałe  straty na objętości wynoszą przy drzewie liściastem 11 % przy szpilkowem 6 %..Ale oprócz wymienionej szkody powstają przy kupnie na miarę i dalsze straty przez puste miejsca przy układaniu drzewa. Te puste miejsca są przy różnych gatunkach drzewa rozmaitej objętości a próżnię stąd powstałą uwzględnia się przez tzw dziką miarę która wielka rolę gra przy ocenianiu  czy cena była odpowiednią. Miara ta oznacza taką ilość drzewa ,jaką rzeczywiście  zawiera stos ułożonego drzewa w ściśnieniu zupełnem.Taka miara więc podaję nam że rzeczywiście zawierają z miary widocznej tylko pręcie   13-50 % ; okrąglaki 50-55 % ,drewno łupane czyli polana 70-80 % tzn że ułożony metr polan a więc najlepszego rodzaju zawiera w rzeczywistości ( tj w zupełnym ściśnieniu)  tylko 70-80 % swej objętości że otrzymujemy tylko 0,7 – 0,8 metra kubicznego drewna zamiast jednego całego metra , bo reszta przestrzeni między pojedynczymi polanami wypełniona jest powietrzem .Co do ilości kaloryi w drewnie różnego gatunku zachodzi nieznaczna różnica. Przy kupnie nie tyle należy zważać na gatunek drewna jak raczej na stwierdzenie zawartej wilgoci, więc na znak konieczny i na miarę dziką.Najlepsze drzewo ma 5000 kaloryi ,najgorsze 4600 kaloryi. Rozróżniamy drzewo twarde i miękkie.Do twardych zaliczamy klon,grab jesion wiąz dąb i buk. 
 Do miękkich sosnę, jodłę ,olszynę, brzozę ,modrzew, świerk,topolę ,lipę i wierzbę. Trzymając drzewo w  polanach na składzie należy stosy ułożyć szeroko i płasko ,zostawiając puste miejsca uzyskania przepływu powietrza .Tak ułożone drzewo należy często przekładać ,aby nie  zbutwiało.

SŁOMA

W niektórych okolicach używają słomy do opału .W obecnych czasach skutkiem wielkiej wartości słomy rzadziej się to trafia . Składniki słomy są mniej więcej te same co drzewa,i słoma ma 5000 kaloryi,podobnie jak najlepsze drewno.

WĘGIEL DRZEWNY

Zawiera on 85-90 % węglika, 1-2 % wodoru,2-4% tlenu,oba te składniki są związane z węglikiem ,dalej 2-10% wody i 2-5 % nieorganicznych tzn mineralnych części które po spaleniu nie podlegając temu procesowi pozostają jako popiół . Węgiel drzewny otrzymujemy przez palenie drzewa,ale przy słabym przystępie powietrza. W tym celu drzewo w polanach układa się sztorcem w kilku warstwach nad sobą na środku zostawia się kanał dla rozniecenia ognia i cały stos zwany mielerzem nakrywa się darnią tj plastrami ziemi  aby utrudnić szybki przypływ powietrza. Podpala się ze spodu za pomocą palącego kawałka drzewa.  Rozszerzający się ogień mimo słabego dostępu powietrza daje dostateczną ilość ciepła do wywołania procesu zwęglenia drzewa. Węgiel drzewny ma 7500-8000 kaloryi więc prawie podwójnie tyle co zwykłe drewno opałowe . W niektórych okolicach używają go jeszcze jako opału ale ma on zastosowanie pomocnicze w przemyśle i gospodarstwie domewem. Przy wyrobie węgli uzyskuje się też i maż.

TORF

Torf jest dopiero tworzącym się więc jeszcze niezupełnym węglem kopalnym. Znajduje się on wszędzie ,a powstał z powolnego rozkładania się roślin szczególniej mchów bez dostępu powietrza . Jako opał ma torf wobec węgla kamiennego i brunatnego małe znaczenie; świeżo wykopany  zawiera 80-90 % wody tak że na 10-20 części suchej substancji torfowej wypada 80-90 części wody. Nie nadaje się on więc do zwykłego użytku ,gdyż przy paleniu spotrzebuje  wiele własnego ciepła dla wyparowania  zawartości wody. Torf jest gąbczasty i nierównomierny w swej masie,koloru żółto-brunatnego im lepszy tem  ciemniejszy,najlepszy prawie czarny o powierzchni lśniącej.Płomień ma kopcący odór niemiły i po spaleniu zostawia wiele popiołu. Przeciętnie zawiera on 3800-3900 kaloryi. Suszenie torfu na powietrzu nie prowadzi należycie do celu, a sztuczne wymaga wiele  kosztów więc nie opłaca się. W ostatnich latach czyniono wiele prób aby torf podobnie jak węgiel kamienny i brunatny przerobić na koks, amoniak , smołę czy gaz, wszelkie próby tego rodzaju rozbiły się,gdyż przedsiębiorstwa nie rentowały się . Za granicą a specyalnie w Holadnyi  która jest ubogą w drzewo kopią torf a po wyzyskaniu torfowisk przez stosowną uprawę tj odwodnienie i nawożenie uzyskują doskonałe łąki i role przynoszące znaczne dochody.

Albinowska++_405x600

 





 






Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>